Aleksander Węgierko

Aleksander Węgierko (ur. 1893, zm. 1941 lub 1942) – aktor i reżyser tetralny.

Zadebiutował w 1912 w Wilnie. Od przełomu lat 1913/1914 występował w Warszawie, głównie w Teatrze Polskim. Współzałożyciel (1939) i kierownik artystyczny Państwowego Teatru Polskiego Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w Grodnie. W lipcu 1940 r., Węgierko przyjechał do Białegostoku. Ciesząc się sporym autorytetem u władz radzieckich, zdobył fundusze i rozbudował gmach teatru. Wystawił między innymi: "Intrygę i miłość" Schillera, "Dożywocie" Fredry, "Pigmaliona" Shawa, "Pannę Maliczewską" Zapolskiej, "Wesele Figara". Po agresji hitlerowskiej na ZSRR moskiewski MChat apelował do Węgierki, by ewakuował się w głąb Rosji i zaczął grać i reżyserować na jego deskach. Węgierko odmówił, nie chciał zostawić zespołu.

Węgierko w czasach okupacji radzieckiej wypowiadał się o roli teatru w następujący sposób: "Teatr - to potężny środek wychowania komunistycznego. Teatr polski operujący słowem, i to słowem artystycznym - może się stać najlepszym przewodnikiem ideologii socjalistycznej do polskich mas pracujących."(Źródło: "Okupacja sowiecka na Białostocczyźnie 1939-1941. Propaganda i indoktrynacja", Białostockie Towarzystwo Naukowe, Białystok 2001 r.)

Zginął w niewyjaśnionych okolicznościach. Najprawdopodobniej ukrywał się przez jakiś czas jako organista u proboszcza we wsi pod Białymstokiem. Kiedy robiło się coraz niebezpieczniej, proboszcz chcąc go ratować, postanowił wysłać Węgierkę furmanką gdzie indziej. Furmankę zatrzymało gestapo. Indagowany Węgierko załamał się i przyznał się, że jest Żydem. Gestapowcy natychmiast go aresztowali i wysłali do obozu koncentracyjnego, gdzie zginął rok później. Inna wersja mówi, że zginął w ruinach teatru.

12 maja 2007 roku podlaski komisarz wojewódzki Jarosław Schabieński podjął decyzję o przywróceniu nazwy historycznej z czasów powstania gmachu czyli Teatru Miejskiego im. Józefa Piłsudskiego (wcześniej obowiązywała nazwa Teatr Dramatyczny im. A.Węgierki).